یادښتونه

د زردښت د زېږدورځې په مناسبت/ د انسان‌مجلې یو یادښت

د وري/ حمل شپږمه د ستر پښتون مذهبي مشر زردښت زېږدورځ ده. زَرتُشت یا زَردُشت یا اشوزَرتُشت د دې ستر روحاني مشر لپاره کارېدلي نومونه دي. د زردښت د زېږدځای او نېټي په اړه د ټولیز توافق لپاره مناسب اسناد نه دي ترلاسه شوي، ولې یو شمېر ځانګړي اسناد او څېړنې ښيي چې زردښت تر مېلاد د ۶۰۰ تر ۱۰۰۰ کلونو تر منځ وړاندې اوسېدلی دی.

ګاتونه د ده تر ټولو مشهورې ویناوې او پندونه دي چې ویل کېږي خپله زردښت ویلې دي او د ده د مریدانو له لوري راټول شوي. د ده د اصلي زېږدځای په اړه ویل کېږي چې په پخواني بلخ کې دی.

زردشت خپل نوم په ګاتونو کې زرتشتر یاد کړی دی او د خپلې کورنۍ په اړه یې ویلي چې سپیتمه نومیږي چې زرتشتر سپېتمه بلل کېدای شي. سپېتمه وروسته سپتمان شوې چې د سپینې کورنۍ یا سپین نژاد مانا ورکوي.

سپینتمان له دوو پښتو کلمو جوړ شوی چې اوس مهم مروجې دي؛ سپین او تومن چې د نژاد یا رېښې مانا ښندي.

زردښت به تل خپلو پيروانو ته د هومت (نیک فکر)، هوخت (نیکې وینا)، هورشت (نیکې کړنې) لارښوونې کولې چې په ګاتونو کې ځلونه یاد شوي دي.

له ګاتونو یا ګاڅونو د ستر زردښت څو سردونه:

او هاغسې چې د لومړۍ ورځې په ژمنه کې حکم وشو، څښتن به له دروغجن او ریښتیا پال سره وړ چلند وکړي همدا راز له هغه چا سره، چې کړنې یې د بدیو او ښېګڼو ګډوله وي، هم حساب کیږي، چې څومره یې سم او څومره یې ناسم دي
(اهنود ګاڅ یسنا ۳۳-۱)

هغه څوک، چې له دروغجن سره پخپله ژبه یا فکر یا لاسونو وجنګیده او یا یې خپل ملګري د نېکۍ دین ته را وبلل هغه به د مزدا اهورا خوښي د خپلې ژغورنې لپاره را وپاروي

(اهنود ګاڅ یسنا ۲۳۳)

خو هغوی، چې د بد کرداره واکمنو فرمانونه مني، د هغوی کار و خیال و ایمان تور او تباه دی، ارواوې په دوزخي وهم پر دروغجن راځي او د درواغو په دنیا کې به تر ټولو اول ځای د دوی وی .
(سپنتمدګاڅ ۱۱)

کومې خاورې ته ورشم، چیرې ځان پناه کړم؟ مشران او لارښوونکي دې له ما مخ واړوي او له بزګرانو هم خوشاله نه یم، د ښار له واکمنو څخه هم خوابدی یم، چې دروغ پلوي دي نو اې مزدا تا به څنګه خوشاله کړم؟

(اشود ګاڅ یسنا ۴۶-۱)

ستاسو نظر